بررسی مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج

بررسی مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج

مقاله عسر و حرج
قاعده نفی عسر و حرج
مقاله قاعده نفی عسر و حرج
قاعده نفی عسر و حرج در فقه
مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج
مفهوم و رابطه عسر و حرج
قاعده نفی العسر و الحرج
عسر و حرج در قران
عسر و حرج در روایات

رفتن به سایت اصلی

دانلود مقاله رشته حقوق

بررسی مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج

 

 

 

 

چکیده

قواعد فقهی، گزاره هایی هستند که در بابهای مختلف فقه کاربرد فراوان و در استنباط نهایی احکام تأثیر بسزایی دارند. قاعده نفی حرج، از جمله این قواعد است که با استناد به آن، هرگاه امتثال حکمی برای مکلف، سخت و با مشقت زیاد همراه باشد، آن حکم مرتفع شده و امتثالش لازم نیست. به دیگرسخن، این قاعده اطلاقات ادله احکام را محدود می کند.

در این نوشتار، ضمن بررسی مفهوم و رابطه عسر و حرج، دلیلهای این قاعده اعم از آیات، روایات، اجماع و عقل به تفصیل بررسی و میزان دلالت آنها تشریح شده است.

 

 

 

واژگان کلیدی:

قاعده فقهی

عسر و حرج

فقه

علت

حکمت

 

 

 

 

 

مقدمه

از جمله قاعده های فقهی که در بابهای مختلفی مانند نماز، روزه و حج جریان دارد و به آن استناد می شود، قاعده نفی حرج است؛ آن هم در هنگامی که تکلیفی موجب زحمت و مشقت شدید مکلف شود.توضیح اینکه هرگاه امتثال حکمی برای مکلف، سخت و با مشقت زیاد همراه باشد، آن حکم مرتفع می شود و امتثالش لازم نیست؛ برای مثال، شخصی جراحتی در دستش ایجاد شده است و انجام وضو موجب زحمت و درد شدید وی می شود، در این هنگام، شستن دست بر چنین فردی واجب نیست.

 

به دیگرسخن، این قاعده اطلاقات ادله احکام را محدود می کند؛ بدین معنا که مثلاً طبق آیه شریفه (کتب علیکم الصیام)، روزه واجب است ـ چه حرجی و طاقت فرسا باشد و چه نباشد ـ قاعده نفی حرج، این اطلاق را محدود می کند؛ در نتیجه، روزه حرجی واجب نیست.در کتابهای قواعد و نوشته های فقهی، از این قاعده تحت عنوان «قاعده نفی العسر و الحرج» نام برده می شود. اگرچه این قاعده درابواب مختلف فقه جاری می شود و در موارد زیادی مورد نیاز فقیه است، در کمتر کتابی به صورت مستقل مورد بحث و بررسی قرارگرفته است؛ لذا به نظر می رسد که زوایای گوناگون آن مورد کاوش قرار گیرد.

دراین نوشتار، دلیل هایی که فقیهان بر این قاعده اقامه کرده اند، ذکر شده و جوانب مختلف آنها مورد بحث و بررسی قرار می گیرد؛ ضمن آنکه قبل ازطرح اصل مسئله، چند موضوع مربوط به قاعده را مطرح می کنیم.

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

چکیده 2

واژگان کلیدی: 2

مقدمه 2

1ـ مفهوم عسر و حرج 3

2ـ رابطه ی عسر و حرج 4

به عقیده ایشان، تکالیف از نظر میزان سهولت و عسر، درجاتی به شرح زیر دارد: 5

3. بررسی دلیلهای قاعده نفی عسر و حرج 7

3ـ1. آیات 7

دو اشکال نسبت به این دیدگاه مطرح شده است که آنها را بررسی می کنیم: 9

3ـ شیخ طوسی در بحث تیمم می فرماید: 10

علت و حکمت 11

مرحوم طبرسی می نویسد: 14

2ـ محقق حلّی در بحث نماز قضا می فرماید: 15

3ـ2ـ روایات 17

در این روایت، نفی حرج علت حکم قرار داده شده است. 19

3ـ3- اجماع 20

3ـ4ـ دلیل عقلی 21

کتاب شناسی 22

 

 

 

 

  • رابطه مدیریت دانش و مدیریت کیفیت جامع در شركت های بیمه

    رابطه مدیریت دانش و مدیریت کیفیت جامع در شركت های بیمه پایان نامه مدیریت دانش پایان نامه مدیریت کیفیت جامع مدیریت دانش در شركتهای بیمه مدیریت کیفیت جامع در شركتهای بیمه استقرار مدیریت دانش در شرکتهای بیمه پیاده سازی مدیریت…

  • آموزش نرم افزار Advanced design system 2011 - مناسب سمینار ads

    آموزش نرم افزار Advanced design system 2011 - مناسب سمینار ads کلمات کلیدی : آموزش نرم افزار Advanced design system 2011 مناسب سمینار ads رفتن به سایت اصلی آموزش نرم افزار Advanced design system 2011 - مناسب سمینار ads 64…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق عدالت سازمانی 2

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق عدالت سازمانی 2 مبانی نظری عدالت سازمانی ادبیات نظری عدالت سازمانی چارچوب نظری عدالت سازمانی فصل دوم پایان نامه عدالت سازمانی دانلود مبانی نظری عدالت سازمانی پیشینه عدالت سازمانی پیشینه تحقیق عدالت سازمانی پیشینه داخلی…

  • بررسی حقوقی حریم خصوصی در ایران و حدود آن در سطوح بین الملل

    بررسی حقوقی حریم خصوصی در ایران و حدود آن در سطوح بین الملل حریم خصوصی دانلود پایان نامه حریم خصوصی بررسی حقوقی حریم خصوصی حریم خصوصی در حقوق ایران حدود حریم خصوصی در سطوح بین الملل بررسی حقوقی حریم خصوصی…

  • پروپوزال ارزیابی عملکرد و رتبه بندی شعب بانک با الگوی تلفیقی کارت امتیازی متوازن و تحلیل پوششی داده ها

    پروپوزال ارزیابی عملکرد و رتبه بندی شعب بانک با الگوی تلفیقی کارت امتیازی متوازن و تحلیل پوششی داده ها پروپوزال ارزیابی عملکرد پروپوزال ارزیابی عملکرد بانک تجارت نمونه پروپوزال ارزیابی عملکرد پروپوزال در خصوص ارزیابی عملکرد پروپوزال رتبه بندی شعب…

  • پاورپوینت تنفس هنگام ورزش

    پاورپوینت تنفس هنگام ورزش کلمات کلیدی : دانلود پاورپوینت تنفس هنگام ورزش پاورپوینت تنفس هنگام ورزش تنفس هنگام ورزش تنفس عمل ریه ساختمان دستگاه تنفسی بخشهای هدایتی و تنفسی دستگاه ریوی مکانیک تنفس تهویه ریوی تهویه حبابچه ای حجم ها…

  • پاورپوینت سرمایه انسانی و توانمند سازی انسانی

    پاورپوینت سرمایه انسانی و توانمند سازی انسانی دانلود پاورپوینت سرمایه انسانی و توانمند سازی انسانی سرمایه انسانی توانمندسازی منابع انسانی توانمندسازی کارکنان هدف از توانمندسازی مسیر توانمندسازی کارکنان مراحل فرایند توانمندسازی کارکنان ساز و کارهای عملیاتی توانمندسازی سرمایه های انسانی…

  • مبانی نظری بررسی و امکان سنجی استقرار هزینه یابی بر مبنای فعالیت و مقایسه آن با روش سنتی محاسبه بهای تمام شده

    مبانی نظری بررسی و امکان سنجی استقرار هزینه یابی بر مبنای فعالیت و مقایسه آن با روش سنتی محاسبه بهای تمام شده مبانی نظری امکان سنجی استقرار ABC هزینه یابی بر مبنای فعالیت پیاده سازی هزینه یابی بر مبنای فعالیت…

  • موارد نقض رای داور در داوریهای داخلی و تشریح موارد ابطال و بطلان در قانون داوری تجاری بین المللی

    موارد نقض رای داور در داوریهای داخلی و تشریح موارد ابطال و بطلان در قانون داوری تجاری بین المللی نقض رای داور در حقوق ایران موارد بطلان در قانون داوری تجاری موارد ابطال در قانون داوری تجاری اعتراض به رای…

  • پاورپوینت تخمین تراوایی با استفاده از نمودارهای چاه پیمایی،تحلیل اطلاعات آنالیز مغزه و کاربرد منطق فازی در آن

    پاورپوینت تخمین تراوایی با استفاده از نمودارهای چاه پیمایی،تحلیل اطلاعات آنالیز مغزه و کاربرد منطق فازی در آن تخمین تراوایی با استفاده از نمودارهای چاه پیمایی،تحلیل اطلاعات آنالیز مغزه و کاربرد منطق فازی در آن رفتن به سایت اصلی دانلود…

  • تشریح و تبیین سرمایه گذاری خارجی و مقررات قانونی حاکم بر آن در صنعت نفت

    تشریح و تبیین سرمایه گذاری خارجی و مقررات قانونی حاکم بر آن در صنعت نفت کلمات کلیدی : پایان نامه سرمایه گذاری خارجی تحقیق در مورد سرمایه گذاری خارجی تاریخچه سرمایه گذاری خارجی در ایران روشهای جذب سرمایه گذاری خارجی…

  • بررسی تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر معیارهای ارزیابی عملکرد اقتصادی

    بررسی تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر معیارهای ارزیابی عملکرد اقتصادی ارزیابی عملکرد اقتصادی شاخص های ارزیابی عملکرد اقتصادی تاثیر نرخ ارز بر شاخص های ارزیابی عملکرد اقتصادی تاثیر تورم بر شاخص های ارزیابی عملکرد اقتصادی ارزیابی عملکرد اقتصادی در شرکتهای بورس…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق تبلیغات موبایلی

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق تبلیغات موبایلی کلمات کلیدی : مبانی نظری تبلیغات موبایلی ادبیات نظری تبلیغات موبایلی چارچوب نظری تبلیغات موبایلی فصل دوم پایان نامه تبلیغات موبایلی دانلود مبانی نظری تبلیغات موبایلی پیشینه تبلیغات موبایلی پیشینه تحقیق تبلیغات موبایلی…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد با ترکیب DEA و ANN

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد با ترکیب DEA و ANN مبانی نظری ارزیابی عملکرد با DEA و ANN دانلود مبانی نظری ارزیابی عملکرد با DEA و ANN دانلود پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد با DEA و ANN پیشینه تحقیق…

  • پاورپوینت استاندارد حسابداري شماره 5 (رويدادهاي بعد از تاريخ ترازنامه)

    پاورپوینت استاندارد حسابداري شماره 5 (رويدادهاي بعد از تاريخ ترازنامه) دانلود رایگان پاورپوینت استاندارد حسابداري شماره 5 (رويدادهاي بعد از تاريخ ترازنامه) پاورپوینت استاندارد حسابداري شماره 5 پاورپوینت رويدادهاي بعد از تاريخ ترازنامه دانلود پاورپوینت استاندارد حسابداري شماره پنج دانلود…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق امکان سنجی استقرار مدیریت دانش 82 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق امکان سنجی استقرار مدیریت دانش 82 صفحه کلمات کلیدی : پیشینه تحقیق مدیریت دانش پیشینه پژوهش مدیریت دانش دانلود مبانی نظری مدیریت دانش مبانی نظری استقرار مدیریت دانش مبانی نظری و پیشینه تحقیق مدیریت دانش…

  • جایگاه صلاحیت مراجع رسیدگی به دعاوی مسئولیت علیه شهرداری

    جایگاه صلاحیت مراجع رسیدگی به دعاوی مسئولیت علیه شهرداری مسئولیت مدنی شهرداری دعاوی مسئولیت علیه شهرداری صلاحیت مراجع رسیدگی برای جبران خسارت متضرر از شهردای صلاحیت مراجع رسیدگی به دعاوی مسئولیت علیه شهرداری مراجعه عمومی رسیدگی به دعاوی مسئولیت علیه…

  • پاورپوینت مرحله شناخت و توصیف سازمان در مدیریت برنامه ریزی استراتژیک

    پاورپوینت مرحله شناخت و توصیف سازمان در مدیریت برنامه ریزی استراتژیک کلمات کلیدی : پاورپوینت مرحله شناخت و توصیف سازمان در مدیریت برنامه ریزی استراتژیک مرحله شناخت و توصیف سازمان در مدیریت برنامه ریزی استراتژیک ساختارهاي سازماني الگوهاي متداول در…

  • پایان نامه کارشناسی ارشد رایانش ابری

    پایان نامه کارشناسی ارشد رایانش ابری کلمات کلیدی : پایان نامه رایانش ابری doc پایان نامه رایانش ابری موبایل پایان نامه محاسبات ابری پایان نامه محاسبات ابری doc دانلود پایان نامه رایانش ابری پایان نامه امنیت رایانش ابری پایان نامه…

  • پاورپوینت برند و توسعه تجارت

    پاورپوینت برند و توسعه تجارت دانلود رایگان پاورپوینت برند و توسعه تجارت پاورپوینت برند و توسعه تجارت برند و توسعه تجارت اهمیت برند در تجارت مفاهیم مختلف برند چرخه برندسازی ضرورت های توجه به موضوع برند در حوزه تجارت سطوح…

  • پروپوزال بررسی عملکرد صندوق های سرمایه در بورس بر مبنا مولفه های متفاوت

    پروپوزال بررسی عملکرد صندوق های سرمایه در بورس بر مبنا مولفه های متفاوت رتبه بندی صندوق های سرمایه گذاری عملکرد صندوق های سرمایه گذاری پروپوزال رتبه بندی صندوق های سرمایه گذاری در بورس تهران پروپوزال عملکرد صندوق های سرمایه گذاری…

  • مولفه های اصلی اختلال گذر هراسی و بررسی مفهوم شیوع شناسی

    مولفه های اصلی اختلال گذر هراسی و بررسی مفهوم شیوع شناسی کلمات کلیدی : درمان اختلال گذر هراسی اختلال گذر هراسی چیست شیوع شناسی اختلال گذر هراسی طبقه بندی اختلال های اضطرابی پایان نامه اختلال گذر هراسی پیامد های عملکردی…

  • قواعد ناظر بر قاچاق انسان و تعقیب کیفری آن با تاکید بر حقوق بزه دیدگان

    قواعد ناظر بر قاچاق انسان و تعقیب کیفری آن با تاکید بر حقوق بزه دیدگان قاچاق انسان در قانون مجازات اسلامی تحقیق در مورد قاچاق قاچاق انسان در حقوق بین الملل پایان نامه قاچاق انسان قاچاق انسان در پروتکل الحاقی…

  • پروتکل درمانی و پکیج آموزشی افزایش باورهای خودکارآمدی

    پروتکل درمانی و پکیج آموزشی افزایش باورهای خودکارآمدی کلمات کلیدی : دانلود پروتکل درمانی خرید پروتکل درمانی پکیج های درمانی روانشناسی پروتکل های درمانی در روانشناسی پکیج آموزشی افزایش باورهای خودکارآمدی پروتکل درمانی افزایش باورهای خودکارآمدی خرید پروتکل درمانی افزایش…

  • دانلود مقاله ورشکستگی به تقلب

    دانلود مقاله ورشکستگی به تقلب ورشكستگی ورشكستگی به تقلب ورشكستگی به تقلب یعنی چی ورشکستگی به تقلب چیست ورشکستگی به تقلب در قانون تجارت دانلود مقاله ورشکستگی به تقلب موارد ورشکستگی به تقلب دانلود مقاله حقوق رفتن به سایت اصلی…